Artikel : Wat zijn moderne geldsprookjes?

Hoe praat je met jongeren over geld in een wereld vol verleidingen en onrealistische verwachtingen? De Week van het geld helpt scholen om dit op een leuke en praktische manier te doen. Wat vijftien jaar geleden begon met enkele gastlessen, is uitgegroeid tot een landelijke projectweek waar jaarlijks duizenden klassen aan meedoen. Elk jaar met een actueel thema. In 2026 is dat Geldsprookjes – te mooi om waar te zijn?

De Week van het geld begon in het basison-derwijs, maar is inmiddels uitgebreid naar het voortgezet onderwijs en het mbo.  

“We zetten de Week van het geld in als aanjager voor financiële educatie op school”, zegt Oscar de Grave, projectmanager van de Week van het geld. “De projectweek is jaarlijks een belangrijk moment waarin we extra aandacht vragen voor het belang om kinderen en jongeren al op jonge leeftijd te leren omgaan met geld.”

“Niet alle jongeren krijgen van huis uit mee hoe ze met geld moeten omgaan”, vult Fabiënne Rauwers, communicatieadviseur Week van het geld, aan. “Toch doen basisscholieren al hun eerste aankopen en sluiten middelbare scholieren vaak hun eerste abonnementen af.” Daarnaast zijn jongeren vanaf hun achttiende voor de wet financieel zelfstandig. Oscar: “Jongeren mogen dan lenen en kopen op afbetaling. Risicovolle keuzes kunnen leiden tot stress en hun schoolprestaties beïnvloeden. Met de Week van het geld willen we geldzaken bespreekbaar maken om dat te voorkomen.”

Geldsprookjes

Het thema van de Week van het geld nodigt uit tot nieuwsgierigheid én kritisch nadenken. “Er zijn zoveel verleidelijke verhalen over geld: van gratis proefabonnementen tot influencers die slapend rijk lijken te worden”, zegt Fabiënne. “Met de taal van sprookjes laten we zien dat niet alles dat blinkt, goud is.” Oscar vult aan: “We willen jongeren leren kritisch te zijn. Dat ze begrijpen waarom iets aantrekkelijk lijkt, en wat erachter zit. Wie dat vroeg leert, maakt later bewustere keuzes.”

De campagnebeelden grijpen terug op klassieke sprookjes, maar dan met een moderne knipoog. Zo twijfelt Roodkapje of ze niet liever voor de ‘sale’ kiest in plaats van naar oma gaan, en wordt Sneeuwwitje verleid door de heks – dit keer als finfluencer – met een glanzende Bitcoin-appel. “De herkenbaarheid van het sprookje trekt direct de aandacht”, zegt Fabiënne. “De inhoudelijke twist verrast en zet leerlingen aan het denken. Dat is precies het moment waarop het gesprek in de klas begint.”

Misvattingen en onrealistische verwachtingen

Onder het thema hangen vier herkenbare geldsprookjes, die elk een andere misvatting of onrealistische verwachting over geld blootleggen. Het sprookje Gratis geld draait om het verdwijnen van de ‘pijn van betalen’ bij jongeren. “Verleidelijke aanbiedingen als ‘1 + 1 gratis’, proefabonnementen of achteraf betaalopties wekken de illusie dat iets niets kost”, zegt Fabiënne. “Maar in werkelijkheid betaal je later de rekening of geef je meer uit dan je van plan was.”

Ook de droom over Slapend rijk worden wordt behandeld. “Crypto, finfluencers, beleggen via apps met confetti-effecten. Het ziet er onschuldig uit, maar de risico’s zijn groot”, vertelt Oscar. “We leren jongeren om door het plaatje heen te kijken. Wat zijn de feiten en wat is gebakken lucht?”

Geld maakt gelukkig nodigt uit om te praten over waarde, status en geluk. “Niet iedereen krijgt evenveel zakgeld of heeft dezelfde mogelijkheden”, zegt Fabiënne. “Dat bespreekbaar maken helpt om ongelijkheid te herkennen en consumptiedruk te verminderen.”

En dan is er nog Geldzorgen zijn voor later: het sprookje dat je financiële verantwoordelijkheid kunt uitstellen. “Veel jongeren denken: dat komt wel als ik ouder ben”, zegt Oscar. “Maar juist nu nadenken over sparen, verzekeren of 18 worden, helpt om straks stevig te staan.”

Financiële vaardigheden

Het doel van de Week van het geld is nooit alleen kennisoverdracht. Het gaat zeker ook om gedrag en het ontwikkelen van financiële vaardigheden die met de leerlingen meegroeien. “We willen dat ze leren plannen, sparen en bewuste keuzes maken”, zegt Oscar. “En dat ze begrijpen wat de gevolgen zijn van wat ze doen, nu én later.” Dat is niet altijd vanzelfsprekend. Jongeren kijken vooral naar de korte termijn en technologie maakt impulsaankopen makkelijker dan ooit. “Met twee klikken heb je iets gekocht, zelfs zonder te betalen door opties zoals achteraf betalen”, zegt Fabiënne. “Daarom moeten we jongeren niet alleen leren rekenen met geld, maar moeten we ze ook leren omgaan met verleiding.”

Voor scholen is het thema herkenbaar en actueel. Veel docenten zien hoe geldzorgen concentratie en dus ook de schoolprestaties beïnvloeden. “Docenten merken het als leerlingen veel moeten werken om schulden af te lossen of stress hebben thuis”, zegt Oscar. “Daarom hoort financiële educatie thuis in het onderwijs. Financiële vaardigheden zijn essentiële skills die jongeren nodig hebben om goed te kunnen functioneren in de maatschappij.” 

Herkenbaar thema voor jongeren

Mia Wilsterman, armoedefunctionaris bij Zadkine Rotterdam (mbo) en adviseur financiële educatie, is enthousiast over het nieuwe thema van de Week van het geld. “Het sluit goed aan bij de misvattingen waarmee jongeren dagelijks te maken krijgen. Het idee van gratis geld of de illusie dat je slapend rijk kunt worden, kan jongeren in serieuze financiële problemen brengen.” Daarom pleit Mia er voor dat financiële educatie een vaste plek krijgt in het onderwijs, al vanaf de basisschool. “Zonder kennis en vaardigheden ontstaat al snel een achterstand op meerdere leefgebieden.” Ook in 2026 doet het Zadkine mee aan de Week van het geld. “We zijn al aan het brainstormen hoe we het thema Geldsprookjes kunnen verbinden met de lokale uitdagingen die hier spelen. Zo houden we het dicht bij onze studenten.”