Artikel: Geef je eigen geldles met het vo & mbo themapakket

Tijdens de Week van het geld ontdekken leerlingen in het voortgezet onderwijs en studenten in het mbo wat geldsprookjes zijn en hoe je daar slimme keuzes tegenover zet. Het gratis themapakket helpt docenten om het gesprek daarover direct en laagdrempelig te starten. Juul Lelieveld (Patsboem! educatief) en Jochem Valkema (Wijzer in geldzaken) waren betrokken bij de ontwikkeling van het pakket en vertellen hier meer over.

Van 23 tot en met 27 maart vindt de 15e editie van de Week van het geld plaats. Deze jubileumeditie staat in het teken van ‘Geldsprookjes – te mooi om waarte zijn?’, een thema dat goed aansluit bij de wereld waarin jongeren dagelijks bewegen. Op social media, in games en via reclames zien ze voortdurend verhalen en beelden die een moeiteloos luxe leven lijken te beloven. “Maar achter elk perfect plaatje schuilt een verhaal dat je niet ziet”, zegt educatief ontwikkelaar Juul Lelieveld.

Om het thema in de klas te behandelen is het gratis Geldsprookjes themapakket ontwikkeld. Met de lesmaterialen uit het pakket ontdekken leerlingen en studenten hoe ze financiële misvattingen herkennen, reclametrucs doorzien en ontwikkelen ze realistische verwachtingen rondom geld.

Voor jongeren is dat zeer relevant: zij verdienen vaak zelf geld, betalen online en krijgen te maken met abonnementen, verleidingen en - zodra ze achttien worden - ook met zorgverzekering en toeslagen. Jochem Valkema, programmamanager Geldlessen, vat het treffend samen: “Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan ís dat meestal ook zo. Met het themapakket hopen we dat jongeren weloverwogen geldkeuzes leren maken, zonder betoverd te raken door mooie verhalen.”

Moderne sprookjes over geld

In het lesmateriaal van het themapakket staan onjuiste of onrealistische verhalen over geld centraal. Denk aan aankopen die ‘gratis’ lijken dankzij achteraf betaaldiensten, maar waarvan de rekening uiteindelijk toch volgt, of finfluencers die je gouden bergen beloven als je hun cursus aanschaft. Dit zijn enkele voorbeelden van moderne geldsprookjes die jongeren direct herkennen en waarmee het gesprek op een natuurlijke manier op gang komt.

Volgens Juul schuilt de kracht van het themapakket in die herkenning: “Zodra je voorbeelden benoemt die jongeren zelf kennen, komt het gesprek meteen los. Je ziet bijna opluchting: eindelijk hebben we het over iets dat écht speelt.”

Een themapakket dat docenten direct kunnen inzetten

Het themapakket bestaat uit twee lessen. In de eerste klassikale les (via LessonUp) maken docenten het thema Geldsprookjes bespreekbaar met een introductievideo waarin jongeren hun geldsprookjes vertellen. Experts geven in een aanvullende video uitleg over onderwerpen zoals verleidingen, beïnvloeding, crypto, beleggen of marketingtrucs, zodat leerlingen en studenten beter begrijpen hoe deze financiële mechanismen werken.

De tweede les is een activerende opdracht: leerlingen en studenten onderzoeken een onderwerp zoals finfluencers, achteraf betalen, ondernemen of wat er verandert als je 18 wordt. Ze kiezen of ze een explainervideo, infographic, modern sprookje of korte presentatie maken, trekken conclusies en presenteren hun inzichten in de klas. Printbare themakaarten en hand-outs bieden leerlingen en studenten structuur bij hun onderzoek. 

Jochem: “We willen jongeren wapenen met kennis. Niet door te zenden, maar door samen te bespreken en zelf te presenteren hoe de geldsprookjes werken en wat je eraan hebt als je dat begrijpt.”

Aansluiting bij kerndoelen en bestaande lessen

Scholen kunnen de lessen uit het thema-pakket eenvoudig opnemen in het reguliere rooster, omdat de inhoud aansluit bij verschil-lende (kern)vakken en leergebieden. Binnen het mbo sluit het pakket goed aan bij het vak burgerschap, bijvoorbeeld bij thema’s als consumeren, keuzes maken en omgaan met beïnvloeding. In het vo kan het worden ingezet bij vakken als maatschappijleer en economie, maar ook bij Nederlands, omdat leerlingen met het themapakket leren argumenteren, discussiëren en presenteren.

Flexibiliteit

Docenten waarderen vooral de flexibiliteit van het pakket. Wie weinig tijd heeft, gebruikt alleen de eerste les, waarmee alle thema’s van de Week van het geld al worden aangeraakt. Scholen die uitgebreid aandacht willen besteden aan financiële educatie, kunnen met de onderzoeksopdrachten meerdere lessen vullen.

Het pakket is geschikt voor alle niveaus. Zo zijn er twee pakketten voor het vo (onderbouw en bovenbouw) en één voor het mbo. Door de combinatie van herkenbare voorbeelden, jongerenvideo’s, expertuitleg en onderzoeksvragen ontstaat een lesaanpak die uitnodigt tot open gesprekken. Daarmee helpt het docenten om financiële educatie op een toegankelijke manier in hun lessen te verweven.